کتاب نظام قضایی عصر قاجار و پهلوی
درباره کتاب
کتاب نظام قضایی عصر قاجار و پهلوی نوشته ویلم فلور و امین بنانی، ترجمه حسن زندیه، توسط انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، برای دانشجویان رشته تاریخ و حقوق چاپ و منتشر شده است.
این کتاب ترجمهای از اثر ویلم فلور است که توسط حسن زندیه به فارسی برگردانده شده است. نویسنده در این پژوهش به بررسی سیر تحول دستگاه قضایی ایران از اواخر دوره قاجار تا دوران پهلوی میپردازد. با تکیه بر اسناد تاریخی، گزارشهای دیپلماتیک و منابع آرشیوی، فلور نشان میدهد که نظام قضایی ایران از ساختاری سنتی و فقهی به سوی نظامی مدرن و مبتنی بر قوانین مدون حرکت کرده است.
کتاب علاوه بر بررسی ساختارها، به چالشهای فرهنگی و اجتماعی در مسیر اصلاحات قضایی میپردازد؛ از جمله مقاومت روحانیون، نقش نفوذ قدرتهای خارجی و تأثیر نهضت مشروطه. نویسنده با دقت نشان میدهد که نظام قضایی مدرن در ایران نه بهصورت کامل غربیسازی، بلکه ترکیبی از بومیسازی و اقتباس تدریجی بوده است. ترجمه فارسی اثر نیز با نثری روان و توضیحات روشنگرانه همراه است که آن را به منبعی معتبر برای علاقهمندان تاریخ حقوق و قضا در ایران بدل کرده است.
چکیده کتاب
نظام قضائی ایران از دیرباز تا انقلاب مشروطه بر دوگانگی عرف و شرع مبتنی بوده است. در عصر قاجار از سوی شاهان و نیز صدر اعظمها، وزرا و برخی رجال سیاسی اقدامات و اصلاحاتی برای بهبود اوضاع نظام قضائی صورت گرفت. اوج این اقدامات اصلاحی را باید در دوره ناصرالدینشاه و وجود افراد کاردان و اصلاحطلب، مانند امیرکبیر و میرزاحسینخان سپهسالار دانست. هرچند تحولاتی در این دوره در عرصه نظام قضائی پدید آمد، ولی به برپایی یک نظام قضائی نینجامید. بر این اساس ضرورت تحول در این حوزه همچنان باقی بود. طرح شعار تأمین عدالتخانه در انقلاب مشروطه به عنوان یک مطالبه اساسی، حکایت از عمق ناکارامدی آن نظام قضائی و ضرورت ایجاد تحول در آن متناسب با نیازهای جامعه داشت. این مهم، یعنی بازسازی نظام قضائی همراه و همسو با برنامه نوسازی شاکله کلی دولت، در دوره پهلوی اول انجام گرفت. این کتاب ضمن بررسی اجمالی پیشینه نظام قضائی ایران در دوره اسلامی، تحولات نظام قضائی دوره قاجار و پهلوی را بررسی میکند.
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.