کتاب فرهنگ و تمدن مغرب اسلامي در عصر بني مرین
درباره کتاب
کتاب فرهنگ و تمدن مغرب اسلامی در عصر بنیمرین نوشتهٔ رقیه انارکی, عباس برومند اعلم، توسط انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه برای دانشجویان رشته تاریخ چاپ و منتشر شده است.
کتاب فرهنگ و تمدن مغرب اسلامی در عصر بنیمرین اثر عباس برومند اعلَم، پژوهشی دقیق و تحلیلی در زمینه تاریخ و تمدن یکی از مهمترین ادوار مغرب اسلامی است. نویسنده در این اثر به بررسی دوران حکومت سلسله بنیمرین در مغرب (مراکش امروزی) میپردازد که از قرن هفتم تا نهم هجری قمری در این منطقه حکمرانی داشتند. بنیمرینها پس از سقوط موحدان توانستند وحدت سیاسی مغرب را تا حدودی بازیابند و به احیای علمی، فرهنگی و اقتصادی این سرزمین کمک کنند. کتاب با زبانی مستند و آکادمیک، روند شکلگیری، توسعه و شکوفایی تمدن مغربی در این دوره را تحلیل میکند و نشان میدهد که چگونه تعاملات فرهنگی با اندلس، شرق اسلامی و حتی اروپای مسیحی بر غنای تمدن آنان تأثیر گذاشت.
در فصلهای بعدی، نویسنده به نقش حکومت بنیمرین در گسترش علوم، هنر، معماری و آموزش میپردازد. ساخت مدارس، مساجد و مراکز علمی در فاس و سایر شهرهای بزرگ، نشانهای از توجه این سلسله به رشد فرهنگی و علمی جامعه اسلامی است. کتاب بهویژه بر نقش فاس بهعنوان یکی از مراکز مهم تمدنی جهان اسلام در آن دوران تأکید دارد؛ شهری که با تأسیس مدرسه معروف «العطاریین» و دیگر نهادهای آموزشی، بستری برای پرورش دانشمندان، فقیهان و هنرمندان فراهم آورد.
در بخش پایانی، برومند اعلَم با رویکردی تطبیقی، اوضاع اجتماعی و سیاسی مغرب مرینی را با دیگر بخشهای جهان اسلام مقایسه کرده و به تحلیل ویژگیهای منحصربهفرد تمدن مغربی میپردازد. وی ضمن اشاره به چالشهای داخلی و خارجی، از جمله درگیریهای قبیلهای و جنگهای مرزی با اسپانیا و پرتغال، نشان میدهد که با وجود این مشکلات، فرهنگ و تمدن مغرب در عصر بنیمرین به نقطهای از شکوفایی رسیده بود که تأثیر آن تا قرون بعدی در سراسر جهان اسلام باقی ماند. این اثر برای پژوهشگران تاریخ تمدن اسلامی و علاقهمندان به مطالعات فرهنگی شمال آفریقا منبعی ارزشمند و مستند بهشمار میرود.
چکیده کتاب
دولت بنیمرین،کارنامه ارزندهای را در همه زمینهها برجایگذاشت. دوران حکومت آنان در مغرب همزمان با آشفتگیهای بزرگ در شرق و غرب عالم اسلامی بود. حمله ویرانگر مغول که شرق سرزمینهای اسلامی را درنوردید و سقوط خلافـت عباسی، استـمرار جنگهای صلیـبی و آغـاز روند سقـوط اندلـس، نمونههای بـارز از این آشفتگیهاست. در این دوران کمتر میتوان در بلاد اسلامی، منطقهای آباد و باثبات یافت؛ اما مغرب عصر بنیمرین منطقهای بود که در آن مردم و نخبگان میتوانستند با آرامش زیست کنند. همین امنیت، مغرب اقصی را به مأمنی برای مهاجران فراوان (بهویژه نخبگان) از شرق اسلامی و اندلس تبدیل کرده بود. توسعه فعالیتهای اقتصادی، رشد اصناف، صنایع و حمایت از بیشتر شاخههای علمی، از جمله علوم دینی و علوم طبیعی در کنار تکریم دانشمندان و گسترش نهادهای آموزشی، مغرب عصر بنیمرین را به کانون مهم علمی، فرهنگی و اقتصادی در غرب سرزمینهای اسلامی بدل ساخت.
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.