کتاب دوئالیسم سینوی دکارتی و مونیسم صدرایی از منظر اشکالات فیزیکالیسم
درباره کتاب
کتاب دوئالیسم سینوی دکارتی و مونیسم صدرایی از منظر اشکالات فیزیکالیسم نوشته‌ی مهدی هما زاده ابیانه، توسط انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، برای دانشجویان رشته فلسفه چاپ و منتشر شده است.
کتاب «دوئالیسم سینویی – دکارتی و مونیسم صدرایی» اثر هما زاده ابیانه موضوعی فلسفی بسیار عمیق را بررسی می‌کند: رابطه دوگانه ذهن و ماده، دیدگاه دکارتی و نقد آن و نیز مونیسم صدرایی که ذهن و ماده را در وجود واحد جمع می‌کند. نویسنده ابتدا دیدگاه دکارتی را که ذهن و ماده را دو جوهر متمایز می‌داند، شرح می‌دهد و سپس نقدهای فلسفه اسلامی ـ خصوصاً دیدگاه صدرایی ـ را وارد می‌کند.
در بخش میانی کتاب، مبانی مونیسم صدرایی تشریح می‌شود، یعنی اینکه وجود واحد است و ذهن و ماده اظهار آن وجود در نسبت‌های گوناگون‌اند. همچنین نسبت این مونیسم با مفاهیمی چون نفس، مادیات و علیت بررسی می‌گردد. نویسنده در پایان نشان می‌دهد چگونه دیدگاه مونیسم صدرایی می‌تواند بسیاری از مشکلات فلسفی دوگانه‌انگاری را برطرف کند.
این اثر برای فلسفه‌خوانان، حکمای معاصر و علاقه‌مندان به نسبت فلسفه غرب و حکمت اسلامی جذاب است، زیرا دیدگاهی تلفیقی و انتقادی نسبت به دو دیدگاه کلاسیک ارائه می‌دهد.
چکیده کتاب
پژوهش حاضر به منظور نشان دادن نقاط خلاء و کاستیهای بحث در علمالنّفس فلسفه اسلامی جهت پاسخگویی به اشکالات و ابهامات فیلسوفان فیزیکالیست معاصر انجام شده است. محقّق ضمن مرور و تبیین دیدگاه سینوی و صدرائی در باب رابطه نفس – بدن، سلسله نظریات نوظهورگرایی در فلسفه ذهن را نیز شرح داده است. سپس بر پایه اشکالاتی که فیزیکالیستها علیه دوئالیسم دکارتی و نیز علیه نوظهورگرایی قوی – قائل به مرتبه فرافیزیکی برای ویژگیهای ذهنی – مطرح کردهاند، بهدنبال سنجش سرفصلهایی از حکمت متعالیه برای پاسخگویی به آنهاست. نویسنده با اشاره به برخی دیدگاههای مادّیانگار مدرن در باب هویت و حالات ذهنی، ادلّه تجرّد را عموماً غیر ناظر به این دست تئوریهای معاصر و ناکارآمد در برابر آنها ارزیابی می‌کند. همچنین تبیینهای برگرفته از طبیعیات قدیم مانند «روح بخاری» را برای رفع ابهام فیزیکالیستی علیّت ذهنی و رابطه مرتبه فرافیزیک با فیزیک، ناموفّق میبیند و ارائه پیشنهادی برپایه ماهیت «انرژی» برای مرتبه فرافیزیکی نفس را نیز دچار مشکلاتی متعدّد و ناسازگار با مبانی فلسفه اسلامی مییابد. این پژوهش در خلال تلاشهای مذکور، برخی نقاط قوّت تبیین صدرا و نیز بعضی کاستیهای آن در مواجهه با فیزیکالیسم را متذکّر شده و نشان داده که تحلیلهای حکمت متعالیه در عین مزیت نسبت به دوئالیسم سینوی – دکارتی، همچنان تا رسیدن به تبیینهایی برای پاسخگویی و تفاهم در چارچوب فیزیکالیستی جدید، فاصله دارد. تحقیق پیش رو البته در صدد بیان اشکالات متعدّد موجود در تئوریهای فیزیکالیستی نیست و صرفاً سنجش فلسفه اسلامی برای مواجهه با اشکالات مطرح شده از سوی آنها را مدّ نظر قرار داده است.
نقد و بررسی‌ها
هنوز بررسی‌ای ثبت نشده است.