کتاب فتوحات همایون (نظام الدین علی شیرازی، سیاقی نظام ۹۵۸-۱۰۱۱ق)
درباره کتاب
کتاب فتوحات همایون (نظام الدین علی شیرازی، سیاقی نظام ۹۵۸-۱۰۱۱ق) نوشتهٔ حسن زندیه، توسط انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه برای دانشجویان رشته تاریخ چاپ و منتشر شده است.
این اثر تاریخی به بررسی فتوحات دوران شاه عباس دوم صفوی پرداخته است؛ فتوحات همایون عنوانی است که به وقایعی اشاره دارد که در زمان فرمانروایی همایون صفوی روی داده‌اند. مؤلف با رجوع به منابع عصر صفوی، متون تاریخی و اسناد، وقایع لشکرکشی‌ها، نبردها و سیاست منطقه‌ای را به تصویر می‌کشد. یکی از فصل‌های مهم کتاب، مربوط به فتح خراسان در سالی است که شاه عباس دستور حرکت به آن منطقه را صادر کرده بود، و نویسنده تحلیل تفصیلی از چگونگی اجرای طرح نظامی و مشکلات پیش روی حکومت می‌آورد.
ویژگی مهم این کتاب آن است که نه صرفاً به شرح نظامی پرداخت شده، بلکه پس‌زمینه‌های سیاسی، اقتصادی و نیز تأثیر این فتوحات بر روابط با قبایل و ایالات همجوار نیز مورد تحلیل قرار گرفته‌اند. زندیه سعی کرده است مباحث را نه به صورت خشک و تاریخ محض، بلکه با بهره از دیدگاه تحلیلی ارائه دهد تا خواننده دلایل موفقیت یا شکست هر حمله را نیز درک کند.
چکیده کتاب
فتوحات همایون تألیف نظام‌الدین علی شیرازی معروف به سیاقی نظام( ۹۵۸ـ ۱۰۱۱ ق) است. پس از آنکه الله‌وردی‌خان ـ قوللرآقاسی شاه عباس ـ طایفه افشار کوه‌گیلویه را در سال ۱۰۰۴ ق به اطاعت درآورد، سیاقی نظام نیز به اسارت درآمد و پس از دو سال که شاه عباس عازم فتح خراسان می‌گردد، وی نیز در ضمن عده‌ای دیگر از نویسندگان مأمور ضبط و نگارش وقایع می‌شود و تاریخ فتح خراسان از اشغال ازبکان را می‌نویسد و آن را به فتوحات همایون موسوم می‌کند. سال فتح خراسان سال دوازدهم جلوس شاه عباس بوده و عدد حروف فتوحات همایون نیز دوازده است و این به حساب ابجد ۱۰۰۷ق می‌شود که سال هجری فتح خراسان است.
فهرست کتاب
مقدمه
فتوحات همایون
دیباچه
فی مدح صاحب قران اعلی
سبب تألیف این رساله شریفه و تریب این مقاله لطیف
کرامت
رمز اول
رمز دویم
فتح دوازدهم:
در ذکر توجه رایات نصرت آیات به صوب خراسان
واقعه اول
در ذکر نهضت لوای ظفرانتما به قصد تسخیر خراسان
واقعه دوم
در ذکر وفات عبدالله خان
واقعه سیّوم
در ذکر توجه الله ویردی خان به عزّ عتبه بوسی درگاه معلی
واقعه چهارم
در ذکر جلوس عبدالمؤمن بر مسند خانی ماوراء النهر به جای پدر
واقعه پنجم
در ذکر جلوس دین محمدخان بر مسند حکومت خراسان
واقعه ششم
در ذکر محاربه شاه جمشیدشأن با دین محمدخان مشهور به تلمی خان و قتل آن گروه به دست غازیان
واقعه هفتم
در ذکر شکار نخچیر سلطان میدانی که بعد از مراجعت هرات واقع شد
واقعه هشتم
در ذکر نهضت همایون، به صوب دارالمرز و ذکر نسب ترکان
واقعه نهم
در ذکر تنبیه و تأدیب ترکان اوخلو و ایمور و کوکلان و توابع و ترتیب عمارت
واقعه دهم
در توجه همایون به شهر استرآباد و تعریف آن شهر عالی بنیاد
واقعه یازدهم
در ذکر سبب تشیع و محبت اهل استرآباد نسبت به خاندان طیبین
واقعه دوازدهم
در ذکر سبب خرابی استرآباد
واژه نامه
فهرست منابع و مآخذ
نمایه ها
نقد و بررسی‌ها
هنوز بررسی‌ای ثبت نشده است.