کتاب معنا شناسي 1 علیرضا قائمی نیا

کتاب معنا شناسی 1

درباره کتاب

کتاب معناشناسی ۱ نوشته علیرضا قائمی‌نیا، توسط انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، برای دانشجویان رشته علوم قرآنی چاپ و منتشر شده است.

اثر علیرضا قائمی‌نیا که در یک بستر فلسفی و زبان‌شناسی نوشته شده است، به مباحث پایه‌ای معناشناسی می‌پردازد: مفهوم معنا، اشاره، دلالت، مدلول و رابطه میان زبان و واقع. در این کتاب، مؤلف سعی می‌کند مبانی نظری معناشناسی را به زبانی قابل فهم و مستدل معرفی کند و نشان دهد چطور فهم زبان به عنوان ابزار اصلی تفکر در دین، علم و زندگی عمومی اهمیت دارد.

در این اثر معمولاً مطالبی مانند معانی لفظی و ضمنی، رابطه متن و سیاق، و نقش مفسّر در خلق معنا بررسی می‌شود. قائمی‌نیا در بخش‌هایی به محدودیت‌های نظریه‌های معناشناسی کلاسیک و چالش ورود معناشناسی جدید (معناشناسی تطبیقی، معناشناسی گفتمانی و غیره) اشاره می‌کند. این کتاب برای دانشجویان زبان‌شناسی، فلسفه و مطالعات دین می‌تواند نقطه شروع خوبی باشد.

چکیده کتاب

معناشناسی زبانی یکی از شاخه‌های مهم زبان‌شناسی است که از قرن بیستم به صورت مستقل مطرح شده است. این دانش به بررسی علمی معنا می‌پردازد و از این‌رو، «دانش معنا» نام گرفته است. اگر چه قدمت مباحث آن به دوره یونان می‌رسد و در میراث علمی مسلمانان و در علوم مختلف اسلامی مطرح بوده، اما تدوین و طرح این دانش در عصر جدید تفاوت‌های مهمی با دوران گذشته دارد. نظام‌مندی و روش‌مندی و ابتنا بر مبانی زبان‌شناختی خاص، چهره جدیدی به آن داده است. همچنین، این دانش تأثیر فراوانی در مطالعات دینی و فهم و بررسی متون دینی بر جای گذاشته است. در چند دهة اخیر، تحقیقات معناشناختی گسترده‌ای بر اساس جریان ها و روش‌های معناشناختی در مطالعات قرآنی انجام شده است. کتاب حاضر برای آشنایی با مبانی و روش‌های این دانش تدوین شده است. این اثر براساس سرفصل مصوب و با حمایت مرکز هماهنگی و توسعه پژوهش و آموزش عالی قرآنی کشور تدوین و به عنوان منبع آموزشی درس معناشناسی1 رشته علوم قرآن و حدیث معرفی شده‌است.

فهرست کتاب

چیستی و تاریخچه و مفاهیم پایه
زبان و دانش های مرتبط
رابطه معناشناسی با تفسیر
روابط معنایی در واژگان 1
روابط معنایی در واژگان 2 (نشانداری و بی نشانی)
روابط مفهومی جملات
مولفه های معنایی
ابهام و انگیزش معنایی
شاخص ها
قرائن و راه های ابهام زدایی
معنا و سیاق متنی
سیاق برون متنی
تغییر معنا
پیش فرض های معنایی و لوازم معنا