کتاب مروری بر واژه های روان شناختی قرآن اثر محمد کاویانی

کتاب مروری بر واژه های روان شناختی قرآن 

درباره کتاب

کتاب مروری بر واژه‌های روان‌شناختی قرآن اثر محمد کاویانی توسط انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه برای دانشجویان رشته روانشناسی چاپ و منتشر شده است.

این کتاب تلاشی است علمی و ژرف‌نگر برای کشف مفاهیم روان‌شناختی در متن قرآن کریم. نویسنده، با رویکردی میان‌رشته‌ای، به بررسی واژه‌ها و مفاهیمی پرداخته که به نحوی با ساختار روان انسان، رفتارهای درونی، هیجانات و کنش‌های شناختی ارتباط دارند. در این مسیر، با تحلیل واژه‌هایی همچون نفس، قلب، عقل، صدر، فؤاد و روح، پیوند میان زبان وحی و علم روان‌شناسی را آشکار می‌سازد.

محمد کاویانی در این اثر با بهره‌گیری از منابع تفسیری، لغوی و روان‌شناختی، نشان می‌دهد که قرآن دارای دستگاه مفهومی ویژه‌ای درباره روان انسان است؛ دستگاهی که از روان‌شناسی مدرن متمایز، اما از حیث عمق و انسان‌محوری غنی‌تر است. او تلاش می‌کند تا از خلال آیات، نظامی منسجم از مفاهیم روانی را استخراج کند که می‌تواند پایه‌گذار یک روان‌شناسی اسلامی باشد.

در بخش‌های پایانی کتاب، نویسنده ضمن مقایسه تطبیقی میان مفاهیم قرآنی و نظریات روان‌شناسان غربی، به تفاوت بنیادین نگرش قرآن در تبیین روح و روان انسان اشاره می‌کند. او تأکید دارد که قرآن نه‌تنها به جنبه‌های رفتاری، بلکه به رشد معنوی و تعالی درونی انسان نیز توجه دارد. این اثر، برای دانشجویان رشته‌های روان‌شناسی، علوم قرآن و الهیات، منبعی ارزشمند و الهام‌بخش در فهم عمیق پیوند میان دین و روان است.

چکیده کتاب

این‌کتاب حدود 50 واژه روان‌شناختی قرآن را در ضمن 8 فصل(پیش‌فرض‌ها، مفاهیم اساسی، صفات شخصیت، تیپ‌های شخصیتی، روان‌شناسی شناختی، انگیزش، هیجانات، و روان‌شناسی مثبت)، بررسی کرده است. بررسی هر واژه در چهار بُعد به‌صورت مختصر، مورد توجه قرار گرفته است. تبیین لغوی، تبیین معنای قرآنی، تبیین روان‌شناختی، و پیشنهاد موضوعاتی پژوهشی درباره هر واژه(در مجموع، حدود 250 پیشنهاد) در تبیین روان‌شناختی، نقاط تماس هر واژه، با مفاهیم و شاخه‌های مختلف روان‌شناسی مورد توجه قرارگرفته است. این‌کتاب، پس از چهار دوره تدریس در کلاس‌های درس دکتری در رشته «قرآن و روانشناسی» شکل گرفته و اکنون می‌تواند به‌عنوان «متن درسی»، «منبع درسی» و «زمینه‌ساز پژوهشی» برای اساتید و دانشجویان تحصیلات تکمیلی، مورد استفاده قرار بگیرد.

فهرست کتاب

فصل اول: پیش‌فرض‌های نظری روانشناسی اسلامی در واژه‌های قرآن

فصل دوم: مفاهیم اساسی روانشناسی اسلامی در واژه‌های قرآن

فصل سوم: نگاهی به صفات شخصیت در واژه‌های قرآن

فصل چهارم: بعضی تیپ‌های شخصیتی در واژه‌های قرآن

فصل پنجم: برخی از واژه‌های قرآن در حیطۀ روانشناسی شناختی

فصل ششم: تداعی معنای انگیزش در بعضی از واژه‌های قرآن

فصل هفتم: تداعی هیجان‌ها و احساسات در بعضی از واژه‌های قرآن

فصل هشتم: بعضی از واژه‌های قرآن درباره‌ی روانشناسی مثبت