کتاب مباحث نظري بازسازي منابع مفقود اثر محمدرضا هدایت پناه

کتاب مباحث نظري بازسازي منابع مفقود (بازسازی و تحلیل منابع تاریخی مفقود شیعه تا قرن پنجم)

درباره کتاب

کتاب مباحث نظري بازسازي منابع مفقود (بازسازی و تحلیل منابع تاریخی مفقود شیعه تا قرن پنجم) نوشته محمدرضا هدایت‌پناه، توسط انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، برای دانشجویان رشته تاریخ چاپ و منتشر شده است.

در این کتاب، نویسنده به بررسی مبانی نظری و روش‌شناختی بازسازی منابع از دست‌رفته در حوزه علوم اسلامی و انسانی می‌پردازد. هدف او تبیین چگونگی استنتاج و بازآفرینی اندیشه‌ها و متون مفقود بر اساس شواهد باقیمانده، آثار ثانویه و ساختارهای معرفتی هم‌دوره است. هدایت‌پناه ضمن مرور روش‌های سنتی در احیای منابع، از روش‌های نوین تحلیل متن، نقد تاریخی و مطالعات تطبیقی نیز بهره می‌گیرد تا الگویی روشمند برای بازسازی دانش‌های از میان‌رفته ارائه دهد.
او با تأکید بر پیوستگی تاریخی اندیشه‌ها، نشان می‌دهد که فقدان منابع مکتوب به‌معنای گسست معرفتی نیست و می‌توان از طریق آثار دیگران، نقل‌قول‌ها و قرائن تاریخی به بازسازی ساختار فکری مؤلفان مفقود دست یافت. این اثر از نظر روش‌شناسی، الگویی منسجم برای پژوهشگرانی ارائه می‌دهد که در حوزه تاریخ اندیشه و متون اسلامی کار می‌کنند و در عین حال توجه ویژه‌ای به مرز میان بازسازی علمی و بازسازی ذهنی دارد تا از تحمیل تفسیرهای معاصر بر گذشته پرهیز شود.

چکیده کتاب

کلان‌طرح «بازسازی و تحلیل منابع تاریخی مفقود شیعه تا قرن پنجم» طرحی است که به‌ روشی علمی، بخشی از منابع تاریخی مفقود شیعه را که تنها گزارش‌های پراکنده‌ای از آنها باقی‌مانده، بازسازی می‌کند و سپس به تحلیل و بررسی جوانب مختلف سندی و متنی آنها می‌پردازد. جمع‌آوری و تنظیم علمی آنها، شخصیت‌شناسی مؤلف، اهمیت و بسترشناسی موضوع، تحلیل سندی و متنی منبع بازسازی‌شده، رویکرد مؤلف به‌موضوع، تبیین مکتب تاریخ‌نگاری مؤلف و نیز مقایسه‌ منبع بازسازی‌شده با منابع مشابه برای شناخت تشابهات و تمایزات تاریخ‌نگاری شیعه و اهل‌سنت از مؤلفه‌های مهم این طرح است. اولین پژوهش این کلان‌پروژه به‌مباحث نظری بازسازی و قواعد علمی آن اختصاص یافته است. پژوهش‌های بعدی به بازسازی منابع مفقوده مورخان شیعه تا قرن پنجم خواهد پرداخت. موضوعات این مجموعه عبارت‌اند از: سیره نبوی، تاریخ اهل‌بیتD تاریخ تشیع، قیام‌ها و مقاتل آل ابی‌طالب. از این مجموعه، سه متن درسی تولید خواهد شد که به تاریخ نگاری و منبع‌شناسی شیعه اختصاص خواهد یافت.